Samenwerken is geen doel, toegankelijke zorg wel
Wie zijn de mensen achter ons bureau? Maak kennis met Bas van der Kolk. Sinds 2018 in het adviesvak, waarvan ruim anderhalf jaar bij Common Eye. Bas houdt zich vooral bezig met samenwerkingsvraagstukken in de zorg. Zijn centrale vraag: hoe levert alle tijd die organisaties in samenwerking steken uiteindelijk iets op voor de zorgprofessional en de patiënt? Lees hoe deze samenwerkingsadviseur wil bijdragen aan toekomstbestendige en toegankelijke zorg.
Bas van der Kolk werkt op het snijvlak van verandering en samenwerking in de zorg. De grootste uitdaging is volgens hem: “Hoe definiëren én realiseren we de beoogde impact van een samenwerking zo dat dit iets oplevert in de dagelijkse praktijk van de zorgprofessional, de patiënt en de maatschappij.”
Wat drijft jou om als adviseur in de zorgsector actief te zijn?
“Ik vind het belangrijk dat we goed voor elkaar en voor de wereld zorgen. De zorg raakt iedereen en maakt voor mij zichtbaar hoe we als samenleving voor elkaar zorgen. Waarbij de toegankelijkheid van zorg voor álle burgers het leidende principe is in mijn werk.
De afgelopen jaren is mijn fascinatie gegroeid voor de vraag hoe we de zorg samen passend organiseren en vernieuwen. Hoe komen keuzes tot stand? Hoe zorgen we dat beleid en praktijk elkaar versterken? En wat is ervoor nodig om goede ideeën, innovaties of een succesvolle netwerksamenwerking te laten uitgroeien? Hoe wordt een pilot of lokaal initiatief door goede samenwerking onderdeel van de dagelijkse praktijk of de nieuwe norm?
Aan ambitie of goede ideeën is vaak geen gebrek. We weten meestal wel wat nodig of passend is. De echte uitdaging zit vooral in het rechtdoen aan de verschillende belangen, onzekerheden en de consequenties van verandering voor organisaties en de dagelijkse praktijk van professionals, patiënten en naasten. Juist daar een beweging in krijgen, is waar ik mij voor inzet.”
Wat spreekt jou aan in samenwerken?
“In vrijwel alle vraagstukken waaraan ik de afgelopen jaren werkte, waren de opgaven groter dan wat één organisatie alleen kon oplossen. We zeggen dat we de grote problemen alleen samen kunnen oplossen, maar in de praktijk handelen we nog te veel vanuit het eigen belang en eigen organisatielogica. Het blijft lastig samenwerken over de grenzen van organisaties en domeinen.
Samenwerken gaat om iets groters dan jezelf en het verbreedt ieders perspectief. Dat vind ik mooi. Je zoekt elkaar op omdat je samen meer kunt bereiken dan alleen, maar daarvoor moet je ook iets van jezelf en je eigen organisatie loslaten. Dat dit lastig en pijnlijk is, is logisch en menselijk. Helaas organiseren we die menselijkheid bewust of onbewust op een ‘technische manier’ weg met ambities waarmee je het niet oneens kan zijn, met oeverloze discussies over governance of procedureel gedoe. Voor mij zit de belangrijke crux zit in een continue oprechte, nieuwsgierige, verdiepende, open dialoog over die ‘pijn’ van de verandering. En van daaruit vervolgens het nieuwe, onbekende samen met elkaar aangaan.”
Waarom werk je bij Common Eye?
“Al voordat ik hier werkte, vond ik het samenwerkingsmodel van Common Eye een bruikbaar instrument om samenwerkingen beter te begrijpen en verder te brengen. Ik vind het mooi dat Common Eye het vak van samenwerken verder wil brengen en daarom praktijkkennis en bruikbare handvatten op allerlei manieren deelt met samenwerkend Nederland. Om dat samen te doen met gedreven, oprechte, nieuwsgierige mede-vakidioten is voor mij erg inspirerend en waardevol.”
Heb jij een specialisme en zo ja, welke?
“Mijn specialisme zit op het snijvlak van verandering en samenwerking in de zorgsector. Veel van de vraagstukken waaraan ik werk spelen zich af tussen organisaties, zorgdisciplines en organisatielagen. Daar beweeg ik me graag tussen perspectieven en contexten om onderliggende belangen en dynamieken te doorgronden. Deze vertaal ik door naar passende handelingsperspectieven die ik samen met netwerkpartners in de praktijk breng.”
Waar liggen volgens jou de grootste uitdagingen in samenwerkingen en dus ook in jouw werk?
“De grootste uitdaging is het realiseren van impact door het betekenisvol en effectief benutten van de schaarse tijd en middelen die organisaties in samenwerkingen steken. De belangrijkste vraag is wat mij betreft: wat levert een samenwerking nu eigenlijk écht op? Hoe definiëren en realiseren we de beoogde impact van een samenwerking zó dat dit daadwerkelijk iets oplevert in de dagelijkse praktijk van de zorgprofessional, de patiënt en de maatschappij? Werken de ambities, afspraken en acties door in de organisaties of stokt het daar? En gaan we elkaar hierop bevragen en aanspreken?
Dit vraagt om betrokken mensen die vasthoudend blijven verbinden, doorvertalen en schakelen tussen alle perspectieven en belangen. Dat is taai maar waardevol werk, precies waarom ik het adviesvak zo mooi vind.”