Voor een goed resultaat moet je recht doen aan de ander
Rik Weeting werkt circa 2,5 jaar als samenwerkingsadviseur bij Common Eye. Hij heeft ruime ervaring in het onderwijs. Niet voor niets, want daar ligt ook zijn hart. Rik is veelzijdig inzetbaar; van procesbegeleider tot trainer, van trainingsacteur tot dagvoorzitter en van gespreksleider tot podcastmaker. Die afwisseling maakt zijn werk erg leuk en uitdagend.
Voor Rik het adviesvak in stapte, was hij onder meer docent, coördinator, curriculumontwikkelaar, projectleider en theatermaker. Zijn ervaring kan hij goed benutten in zijn huidige werk. Deze creatieve geest vindt het belangrijk dat alle lagen binnen een organisatie worden gehoord. Van bestuurder tot docent en bij voorkeur ook de leerling. In ons gesprek komt regelmatig terug dat hij vindt dat we helaas te vaak luisteren op basis van aannames. “Ga terug naar de basis en luister echt: wat zegt de ander nu eigenlijk?”
Waarom werk je bij Common Eye?
“Als ergens de noodzaak tot samenwerken groot is, dan is het wel in het onderwijs. Of je nu het lerarentekort wilt aanpakken of wilt werken aan inclusief onderwijs… door samen te werken kom je verder. Maar hoe ga je een samenwerking vormgeven, zodat het ook in de praktijk werkt? Wat ik bij Common Eye fantastisch vind, is dat we op alle niveaus kunnen schakelen, van strategisch tot operationeel niveau. Samen met de opdrachtgever gaan we op zoek naar interventies waardoor dingen wél gaan werken. Het is belangrijk dat niet alleen bestuurders het goede gesprek voeren, maar ook teamleiders, docenten en bij voorkeur leerlingen.
Daarnaast krijg ik veel ruimte om mezelf te ontplooien en te ontwikkelen. Vervelen is er niet bij. De ene dag faciliteer ik een interactieve sessie voor 250 mensen en de volgende dag train ik een klein groepje in het omgaan met draagvlak en weerstand.”
Wat is het belang van communicatie binnen een samenwerking?
“Dat begint al in de kleinste vorm van een samenwerking, namelijk in een dialoog tussen twee mensen. Voor een effectief resultaat moet je recht doen aan de ander. Dat doe je door echt naar elkaar te luisteren, je bewust te zijn van de positie van een ander en je oordelen uit te stellen. Dat klinkt makkelijker dan het is.
In het groot gaat het om samenwerkingstafels of netwerken. Ook daar draait het om goede communicatie. Wat verbindt ons, wat is de gedeelde opgave en onze gezamenlijke ambitie? Het gaat om het creëren van een gezamenlijke narratief. Het is fijn als ik hierin een rol kan spelen.”
Waar ben je trots op in je werk?
“In z’n algemeenheid: als ik na een aantal sessies waarin ik vooral heb geluisterd – op allerlei niveaus binnen een of meerdere organisaties – een stuk kan schrijven waarin alle verschillende partijen én individuen zich kunnen herkennen. Waarbij iedereen zich werkelijk gehoord voelt. Dat is een goede basis voor een vervolgstap in de samenwerking.
Of laatst schreef ik een introductietekst voor een podcasthost op basis van een aantal gesprekken voor een podcastserie die ik met degene maakte. De man was tot tranen geroerd omdat hij er zich volledig in herkende. Hoe mooi is dat.”
Waar liggen volgens jou de grootste uitdagingen in samenwerkingen en dus ook in jouw werk?
“In het goed luisteren. Helaas luisteren we vaak op basis van aannames. Het is een uitdaging om echt het perspectief van de ander te kunnen innemen. Terug naar de basis: wat zegt de ander nu eigenlijk?
En wat ik soms zie in het onderwijs is dat een financiële prikkel – vaak in de vorm van een subsidie – met de beste bedoelingen de verdere ontwikkeling van een samenwerking soms in de weg kan zitten. Dat is zonde. Mijn advies is: zet de maatschappelijke opgave centraal. Zorg voor een gedeeld beeld van het ware vraagstuk. Mobiliseer wat energie geeft, kans heeft en breng bestaande activiteiten in samenhang. Koester wat er al is; dat is het bindweefsel voor de samenwerking!”
Niet zo lang geleden ben je een halfjaar met je gezin naar Indonesië en Nieuw-Zeeland geweest. Wat neem je daaruit mee?
“Wat vaker accepteren dat de dingen gaan zoals ze gaan. Als het zo hard sneeuwt dat je de weg niet op kan, accepteer dit dan. Dit vraagt een zekere flexibiliteit, maar creëert ook veel rust en ruimte. Een voorbeeld: als in Bali de weg tijdelijk afgesloten is vanwege een Hindoeïstische ceremonie, heb ik menig Westerse toerist zich druk zien maken, omwegen zien zoeken, terwijl de lokale bewoners rustig, met een glimlach, een plekje in de schaduw opzochten. Drie keer raden wie het eerst en het meest ontspannen op hun bestemming kwamen.
Ook wil ik meer ín het moment leven. Vaak heb ik het enorm naar m’n zin in mijn werk en probeer daar meer van te genieten.”