Case: veranderkracht voor regionale digitale zorg

Regionaal samenwerken en veranderen voor toegankelijke zorg
Digitale zorg raakt aan een brede beweging in de zorg. De toegankelijkheid staat onder druk, professionals werken in krappe teams en patiënten hebben steeds vaker zorg nodig die over organisaties en domeinen heen wordt georganiseerd. Thuismonitoring biedt kansen, maar vraagt om meer dan een goed werkende applicatie.
Bij regionale thuismonitoring komen ziekenhuizen, huisartsen, VVT-organisaties, thuiszorgorganisaties, het sociaal domein en ondersteunende functies zoals ict en applicatiebeheer bij elkaar. Ook bestuurders, managers, projectleiders en zorgprofessionals spelen een rol in het mogelijk maken van deze beweging.

Deze partijen willen vaak dezelfde richting op, terwijl zij werken vanuit verschillende belangen, verantwoordelijkheden, routines en besluitvormingslijnen. Daardoor wordt regionale thuismonitoring een veranderopgave waarin samenwerken, organiseren en leren voortdurend samenkomen.

Vliegwiel zag dat regio’s tegen vergelijkbare vragen aanliepen. Hoe breng je partijen met verschillende belangen in beweging? Hoe verbind je bestuur, projectorganisatie en werkvloer? Hoe betrek je stakeholders op het juiste moment en op de juiste manier? Hoe ontstaat draagvlak? En hoe wordt thuismonitoring onderdeel van een duurzame manier van organiseren?

Een leertraject rond de regionale opgave
Samen met Vliegwiel ontwierpen wij het leer- en ontwikkeltraject Veranderkracht. Het traject werd opgebouwd vanuit de praktijk van deelnemers. Zij werkten aan hun regionale opgave, brachten hun speelveld in kaart en vertaalden inzichten steeds naar hun eigen werk.

Die keuze, om te starten bij de praktijk van de opgave, was belangrijk. Samenwerken en veranderen vragen om meer dan kennisoverdracht. Professionals hebben nieuwe taal nodig, ruimte om te oefenen, reflectie op hun eigen rol en uitwisseling met anderen die aan vergelijkbare opgaven werken. Zo groeit het handelingsvermogen in de praktijk.

Onze visie op leren en ontwikkelen
Bij Common Eye zien we leren en ontwikkelen als een continu proces van kennis opdoen, internaliseren en toepassen in de praktijk. Leren raakt aan kennis, vaardigheden en zijn. Het gaat om wat mensen weten, wat zij kunnen doen en hoe zij aanwezig zijn in hun rol.
Leren is persoonlijk én collectief. Iedere professional leert op een eigen manier. Tegelijkertijd ontstaat veel leeropbrengst in interactie met anderen: door perspectieven uit te wisselen, samen te reflecteren, ervaringen te onderzoeken en nieuwe handelingsmogelijkheden uit te proberen.
Daarom ontwerpen we leertrajecten dicht op de opgave. De context van deelnemers, hun leerbehoeften en de beweging die nodig is in de praktijk vormen het vertrekpunt.

Veranderkracht combineerde verschillende leervormen. Tijdens plenaire leerdagen werkten deelnemers, aan de hand van hun eigen opgave, aan inhoudelijke thema’s. In intervisiegroepen brachten zij casuïstiek in. Via zelfstudie, persoonlijke reflectie en praktijkopdrachten pasten zij nieuwe inzichten toe in hun regio. Daarnaast volgden deelnemers verdiepende workshops over thema’s als netwerkimpact, governance en organisatie.
De uitwisseling tussen regio’s was een belangrijk onderdeel van het traject. Deelnemers herkenden elkaars vraagstukken, leerden van verschillende aanpakken en kregen nieuwe perspectieven op hun eigen praktijk.

Het traject richtte zich op de volgende drie perspectieven.

Veranderkundig kijken
Deelnemers onderzochten wat hun regionale opgave vraagt aan verandering. Zij werkten onder meer met de veranderkleuren van De Caluwé en Vermaak. Dat hielp hen om hun opgave vanuit verschillende veranderlogica’s te bekijken: belangen en draagvlak, structuur en planning, motivatie, leren en ontwikkeling, energie en organische beweging.
Zo kregen deelnemers scherper zicht op vragen als: wat speelt hier eigenlijk, wat krijgt onvoldoende aandacht tot nu toe, welke aannames sturen onze aanpak, welke partijen zijn nodig en welke veranderstrategie past bij deze fase van de opgave?

Samenwerken aan innovatie
Deelnemers brachten hun samenwerkingsverband in kaart. Zij onderzochten welke partijen betrokken waren, welke belangen speelden, hoe rollen verdeeld waren en welke afspraken nodig waren om de samenwerking effectief te organiseren.
Daarbij werkten zij met condities voor kansrijke samenwerking, zoals gedeelde ambitie, belangen, relatie, organisatie en proces. Ook governance, besluitvorming, eigenaarschap en onderlinge afhankelijkheden kregen aandacht.

Persoonlijk leiderschap in de opgave
Deelnemers reflecteerden op hun rol als projectleider, programmamanager, innovatieadviseur of samenwerkingsbegeleider. Het traject maakte zichtbaar dat professionals in regionale veranderopgaven hun formele rol én hun persoonlijke manier van kijken, reageren en handelen meenemen.
Daarom was er aandacht voor persoonlijk leiderschap, waarnemen, bovenstroom en onderstroom, positie kiezen en het bouwen aan commitment. Deelnemers onderzochten wat hun eigen rol vraagt in situaties waarin belangen, tempo’s of routines botsen.

Veranderkracht bood taal, inzicht en handelingsrepertoire voor professionals die werken aan regionale veranderopgaven. Deelnemers leerden hun opgave scherper lezen. Zij kregen meer zicht op hun rol als veranderaar, brachten hun samenwerkingsveld gerichter in kaart en maakten belangen, rollen en spanningen beter bespreekbaar. Daardoor konden zij bewuster kiezen welke interventie op welk moment passend was.

Omdat hun praktijk steeds centraal stond, konden zij inzichten direct toepassen in hun regio. Een gesprek over belangen, een aangepaste governance structuur, een andere manier van stakeholders betrekken of een scherper gesprek over eigenaarschap werd onderdeel van het dagelijkse werk aan de opgave.

Daarnaast ontstond een landelijk netwerk van professionals die aan vergelijkbare vraagstukken werken. Dat netwerk gaf herkenning, reflectie en praktische uitwisseling. Deelnemers konden leren van keuzes, dilemma’s en ervaringen van andere regio’s.

Professionals versterken die regionale verandering dragen
De belangrijkste les uit Veranderkracht is helder: regionale verandering ontstaat via mensen die kunnen schakelen tussen inhoud, samenwerking en verandering. Digitale zorg, thuismonitoring en andere regionale zorgopgaven vragen om professionals die verder kunnen kijken dan hun projectplan. Zij moeten kunnen zien wie nodig is, waar belangen uiteenlopen, waar besluitvorming stokt, welke routines verandering remmen en welke interventie op welk moment beweging kan brengen.

Daar maakte het traject verschil. Deelnemers leerden preciezer kijken naar wat hun samenwerking vroeg. Wie ontbreekt aan tafel? Waar ligt mandaat? Welke spanning blijft onbesproken? Hoe blijven bestuur, projectorganisatie en werkvloer verbonden? En wat vraagt dit van mijn eigen rol? Zo ontstond geen standaardaanpak voor thuismonitoring, maar een versterking van de professionals die regionale verandering in de praktijk dragen.