Wat is samenwerken?

Geen enkele organisatie kan de grote private en publieke vraagstukken van deze tijd alleen oplossen. Of het nu gaat om innovatie, goede zorg, economische ontwikkeling, duurzaamheid of openbare orde en veiligheid; samenwerkingsvraagstukken zijn bij veel organisaties de bestuurlijke agenda gaan bepalen. Samen kun je die dingen bereiken die voor individuele organisaties ondenkbaar of onmogelijk zijn. Goede samenwerking is nodig, maar zeker niet vanzelfsprekend. In dit artikel gaan we terug naar de basis en beantwoorden we de kernvraag: wat is samenwerken?

De betekenis van samenwerking

Samenwerken is een containerbegrip en daardoor moeilijk in een definitie samen te vatten. Wij omschrijven samenwerking als het organiseren tussen organisaties. In essentie gaat om het aangaan van verbindingen: verbindingen tussen organisaties, verbindingen tussen mensen, verbindingen tussen gemeenschappen, verbindingen met de wereld waarin wij leven. Onze insteek is die van samenwerking tussen organisaties, waarbij de samenwerking tussen individuen zeker relevant is, want uiteindelijk gaat het altijd om samenwerken tussen mensen.

Onze visie op samenwerken

‘Een samenwerking is kansrijk als mensen en organisaties zich met elkaar weten te verbinden in een betekenisgevend proces dat recht doet aan de belangen en gericht is op een betekenisvolle ambitie. Het is de grote opgave om daarvoor de juiste condities te scheppen’.

Samenwerken doe je niet (altijd) zomaar. Het moet iets opleveren. Wat samenwerking oplevert, kan verschillen per samenwerkingsverband en per partij die betrokken is bij dat samenwerkingsverband.

Het doel van samenwerken

Je werkt over het algemeen samen omdat je samen iets kunt bereiken of realiseren wat ieder van de partijen alleen niet kan bereiken. Bijvoorbeeld omdat je te klein bent om een concurrerend product of dienst te leveren, of omdat je behoefte hebt aan bepaalde kennis, innovaties of middelen die een andere partij kan inbrengen. Om continuïteit te waarborgen, is het nodig dat je je als organisatie blijft ontwikkelen en blijft leren. Je kunt vaak beter samen leren dan wanneer ieder in zijn eigen context blijft denken en werken. Juist van partijen met een andere achtergrond en denkwereld kun je veel leren. En tot slot vraagt ook de buitenwereld dat je zaken op elkaar afstemt. Niet ‘de klant van het kastje naar de muur sturen’ maar ‘naar één loket’. Of het nu gaat om zorg, openbare orde, jeugd, maar ook in de financiële dienstverlening of in een winkelgebied; de klant, burger en client verwacht samenhang en afgestemde dienstverlening.

Succesvol samenwerken: de aanpak

Een belangrijke vraag waar je altijd mee te maken hebt in samenwerkingsverbanden is: hoe pak je het aan? De uitdaging van ieder samenwerkingsverband is om samen meer te bereiken dan iedere partij alleen zou kunnen. Dat vraagt van partijen dat ze oprechte interesse hebben in de ander én dat ze hun diversiteit en verschillen constructief maken. Daarvoor moeten partijen in staat zijn een deel van hun autonomie op te geven, in het vertrouwen dat ze er gezamenlijk meer voor terug krijgen. Dat is lastig, als je het gevoel hebt dat je elkaar niet echt begrijpt en dat je het eigenlijk over verschillende dingen hebt. Spraakverwarring en schijnsamenwerking tussen partijen zijn de grootste uitdagingen voor een succesvolle samenwerking.

Succesvol samenwerken is een taai proces dat je niet los kan zien van de strategische context waarin de betrokken partijen zich begeven. Het Common Eye-model helpt hierbij. Dit model biedt handvatten om tot actie over te gaan op die plekken waar het nodig is. Het is de bril om de complexiteit van samenwerkingsvraagstukken te doorzien.

In deze video geven wij in op de aanpak van een samenwerking aan de hand van het Common Eye-model.

Als het organiseren tussen organisaties goed werkt, we de juiste bestuurlijke beslissingen nemen en in operationele zin ook echte samen de zaken oppakken, dan liggen er mooie ontwikkelingen in het verschiet. Voor de individuele klant of burger, voor de betrokken samenwerkingspartners en voor de maatschappelijke opgave waar het om gaat.